Skip to content

Die Mauer

“Kloot niet in het rond. Werp dictators omver.” – Nadja Tolokonnikova (Pussy Riot)

Op 9 november 1989 geeft de hoge Oost-Duitse partijleider Günter Schabowski een persconferentie waarin hij, enigszins voorbarig, de mededeling doet dat DDR-burgers per direct vrij zijn om naar het westen te reizen. Tijdens de run die vervolgens op de grensposten ontstaat neemt een bevelhebber van de grenspost aan de Bornholmer Straße in Oost-Berlijn het besluit de grens te openen. Het is dan 23:52 en de stroom mensen is niet meer te stoppen.

In het najaar van 2019 is het precies dertig jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel en twintig jaar geleden dat Vladimir Poetin premier (augustus 1999) en president (december 1999) van Rusland werd. In Die Mauer kijkt Ausdauer terug op de drie decennia na de val van de Muur vanuit een Russisch perspectief. Een actuele, muzikale voorstelling waarin de felle generatieoorlog die in Rusland woedt tussen de activistische millennials van Pussy Riot en de erfgenamen van de Sovjet-Unie onder leiding van Poetin centraal staat.

Samen met schrijver/regisseur Paul Feld maakt Ausdauer met Die Mauer een voorstelling waarbij muziek, tekst en spel versmelten tot een rebelse kijk vol kleurrijke opstandigheid op de mens en de moderne geschiedenis. Die Mauer vormt het derde deel van Ausdauer’s drieluik over onze eigen tijd en is het vervolg op de enthousiast ontvangen voorstellingen l’Histoire du Diable (2014/15) en The God Squad (2016/17).

In Die Mauer vertellen we de meeslepende geschiedenis van drie decennia Europa gezien door de ogen van de Russische spionne Galina, bijgenaamd ‘die Mauer’. Haar verhaal begint in Tsjernobyl in een zwoele onheilsnacht eind april 1986 waar zij haar man en haar ongeboren baby kwijt raakt bij de kernramp. Aan de hand van haar persoonlijke ontwikkeling volgen we hoe deze traumatische gebeurtenis indirect leidt tot de ineenstorting van het Sovjet rijk, gesymboliseerd door de val van de Berlijnse muur begin november 1989. Rode draad door de vertelling is de relatie van Galina met Wolodja Poetin, haar KGB baas in Dresden, later president van Rusland. We maken mee hoe de twee socialistische strijdmakkers steeds meer van elkaar vervreemden en langzaam tegenover elkaar komen te staan. Indirecte aanjager van deze ontwikkeling is mevrouw Oestvolskaja, geheim agente en groot voorbeeld van Galina. Zij verlaat na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie gedesillusioneerd de geheime dienst om te kiezen voor een nieuwe carrière als journaliste. In die nieuwe rol wordt zij een fanatiek tegenstander van haar vroegere collega Poetin.

Die Mauer leidt ons via een Russisch vrouwenperspectief langs de laatste drie decennia van onze eigen recente geschiedenis waarin Tsjernobyl, de val van de Muur, de gijzelingen van de opera in Moskou en van de school in Beslan, de politieke moorden, internettrollen, fake news, en Trump onlosmakelijk met elkaar te maken blijken te hebben. De actuele spanningen tussen het nieuwe, op de puinhopen van de Sovjet-Unie gebouwde imperium van Poetin en de rest van Europa vormen de achtergrond van Die Mauer.

De rol van Galina wordt gespeeld en gezongen door Gabby Bakker, bekend van onder meer de gezelschappen Aluin en Het Filiaal. Gabby heeft een prachtige zangstem en een expressieve en onderkoeld geestige manier van acteren die perfect aansluit bij de belevingswereld van de tekst. Met haar subtiele timing en gevoel voor absurditeit is zij in staat de betekenis van de muziek naar believen te beïnvloeden en naar haar hand te zetten.

Muziek voor Die Mauer wordt geschreven door de drie componisten van Ausdauer: Jasper le Clercq, Andreas Suntrop en Daniël Lehmann. Dit keer nemen zij de muziek van de geheimzinnige Russische componiste Galina Oestvolskaja als basis. Oestvolskaja, die vanwege haar gebruik van zeer luide, massieve, repetitieve klankclusters bekend stond als ‘de vrouw met de hamer’, vernietigde om mysterieuze redenen het grootste deel van haar bijna ondragelijk intense composities voor zij aan de buitenwereld konden worden prijsgegeven. Zij voltooide haar unieke oeuvre zestien jaar voor haar dood met haar vijfde symfonie ‘Amen’. Van haar meer dan 40 jaar scheppende arbeid resteert nauwelijks zes uur muziek.

De voorstelling duurt circa 60 minuten en wordt gemaakt en gespeeld door Paul Feld (tekst en regie) Gabby Bakker (spel), Annette Schenk (klarinet/ basklarinet), Andreas Suntrop (gitaar/ composities), Daniël Lehmann (contrabas/composities), Jasper le Clercq (viool/ composities), Jookje Goudsmit (kleding) en n’ More (zakelijke leiding en productie)